MAREKANI YAISHAURI SERIKALI KUONGEZA IDADI YA MITANDAO YA MAKUNDI YA KIJAMII YANAYOJISHUGHULISHA NA KIFUA KIKUU KUONGEZA UFANISI

Raisa Said, Tanga

Kituo cha Marekani cha Kudhibiti na Kuzuia Magonjwa kimeshauri serikali kuongeza idadi ya mitandao ya makundi ya kijamii yanayojishughulisha na Kifu Kikuu kama njia ya kuongeza ufanisi katika mapambano dhidi ya ugonjwa huo unaoua watu 73 kwa siku.

Akitoa wito wake kwa jumuiya ya Tanzania, Mkurugenzi wa Kituo hicho Nchini Tanzania, Dk Mahesh Swaminathan amesema kuwa uzoefu unaonyesha kuwa vikundi vya utetezi na mitandao ya afya ya jamii hutumika kama wakala wa jamii zinazowavutia na kuhimiza tabia za kutafuta afya ikiwa ni pamoja na kupima TB na kuanza na kumaliza matibabu.

Dk Swamitharan zaidi anasema kuanzishwa kwa matibabu ya kuzuia TB, na uchunguzi wa TB kunapaswa kuhimizwa kama sehemu ya huduma za afya za kawaida kwa watu walioathiriwa kupita kiasi na TB.

Kwa watoa huduma za afya, aliitaka serikali kuendeleza marekebisho ya dharura kwa UVIKO-19, ikiwa ni pamoja na matumizi ya Takwimu za wakati halisi, mifano tofauti ya utoaji wa huduma, uchunguzi wa mawasiliano, mifano jumuishi ya uchunguzi wa pande mbili na kuzuia na kudhibiti maambukizi, ili kufanya Mwitikio wa TB kuwa na athari chanya zaidi.

Maafisa wa CDC na Amref wakiongozwa na Dk Eva Matiko wa CDC ambao walitembelea kituo vya kupima TB/VVU katika Kituo cha Afya Ngamiani, Jijini Tanga, aelezwa jinsi Wahudumu wa Afya ya Jamii walivyo na mchango mkubwa kuwezesha kituo hicho kufikia asilimia 98 ya chanjo na kiwango cha kubak kwenye matibabu kufikia aslimia 100.

Kiongozi wa Kliniki ya Huduma na Tiba ya Kituo cha Afya Ngamiani (CTC), Dk Lonick Konga alisisitza uwepo wa wahudumu wa afya ya jamii ulikuwa muhimu sana katika kuwezesha kituo hicho kugundua wagonjwa wapya wa TB na pia kuwa karibu na wateja.

Alisema hivi sasa hawatumii nguvunyingi sasa.Dk Konga alisema kuwa mbali na kazi ya pamoja na msaada wa karibu wa Amref, wahudumu wa afya wanawasaidia kugundua wagonjwa wapya wa TB na kufuatilia wagonjwa kwa karibu ili kufuatilia utumiaji wa dawa.

Dk Swaminathan anasema CDC kwa sasa inaongeza matibabu ya kuzuia TB kwa watu wote wanaoishi na VVU katika nchi zenye mzigo mkubwa.

Nchini Tanzania, huduma za TB/VVU zinatolewa katika mikoa 11 ya Mwanza, Tanga, Pwani, Simiyu, Shinyanga, Dar es salaam, Tabora, Kagera, Geita, Kigoma na Mara pamoja na Mikoa ya Zanzibar.

CDC pia inasaidia kuunganishwa kwa huduma za kuzuia TB na VVU. Kwa mfano, ripoti zinaonyesha, mwaka 2019, kiwango cha tiba ya kinga kwa TB nchini Tanzania kilikuwa asilimia sita (6) tu lakini msaada wa CDC wa upimaji wa VVU kwa wagonjwa wa TB umeongeza matibabu ya kuzuia TB. "Kutokana na hayo, kiwango cha matibabu ya kinga kiliongezeka hadi asilimia 72 mwaka 2021," imefahamika.

Msaada wa CDC pia unajumuisha uimarishaji wa uwezo wa kugundua wa mifumo ya maabara ya Tanzania kwa VVU na TB. Kazi hii ni pamoja na kusaidia uanzishaji wa mipango ya kimaabara ya uchunguzi wa TB, vituo vya matunzo, na ufuatiliaji wa ukinzani wa dawa za TB.

Katika mkoa wa Tanga, kwa mujibu wa Dk Swaminathan, CDC kupitia AMREF, imepanua upatikanaji wa uchunguzi bora, ufuatiliaji wa mawasiliano, na uchunguzi kwa kusaidia jamii na vituo vya afya 94 na huduma za TB/VVU na afua za matibabu.

Pia, CDC kupitia AMREF imeongeza uwezo wa wafanyakazi kupitia miongozo, ushauri, usimamizi shirikishi pamoja na programu za mafunzo zinazolenga kuongeza matibabu ya VVU kwa watu walioambukizwa kifua kikuu na VVU.

CDC pia imeongeza upatikanaji wa tiba ya kinga ya TB kwa watu wanaoishi na VVU mkoani Tanga. Kufikia Januari 2022, imeripotiwa, asilimia 97 ya WAVIU wanaostahiki kutumia dawa za VVU wamemaliza matibabu ya kuzuia kifua kikuu au walikuwa wakipokea matibabu ya kuzuia kifua kikuu katika ziara yao ya mwisho

"CDC imeimarisha mifumo ya ufuatiliaji, uwezo wa maabara na hatua za kudhibiti maambukizi ya TB katika vituo vyote vinavyotumika mkoani Tanga,".

Wakati huo huo, Waziri wa Afya, Ummy Mwalimu ametaka kuanzishwa kwa mpango maalum wa kusaidia kaya zenye wagonjwa wa Kifua Kikuu. 'alisema kuwa halmashauri zinaweza kuwatumia waliougua TB kama mabalozi pamoja na wahudumu wa afya katika jamii ili kufanya ufuatiliaji wa mawasiliano kati ya ndugu wa wagonjwa wa TB walio na TB ya mapafu iliyothibitishwa na kati ya wagonjwa wa TB.